(Mihrimah)
Onursal Üye
Üye No : 9
Yaş : Yok
Nerden : İSTANBUL
Konu : 1913
Mesaj : 7876 
İnsan sürekli okunan bir cümledir..
1516 Mesajýna Toplam 2529 Kere Teþekkür Edildi
4 Mesajýna Toplam 4 Kere Karma Verildi
|
 |
« : 18 Ekim 2007, 14:35:41 » |
|
Mehmed oglu Süleyman, Fuzûlî (d.Kerbela, 1480 - 90? - ö.Kerbela, Bagdat, 1556) Azeri asilli Türk divan sairidir. Asil adi Mehmet oglu Süleyman'dir.
Ögrenimi hakkinda kesin bir bilgi olmayip, eserlerinden islami bilimler ve dil alaninda çok iyi bir egitim aldigi anlasilmaktadir. Türkçe divaninin önsözünde
“ Bilimsiz siir temelsiz duvar gibidir, temelsiz duvar da degersizdir ”
demektedir.
Türkçe divanindaki siirlerini Azeri lehçesinde yazmistir. Ayni zamanda Arapça ve Farça divanlarindan bu dilleri de çok iyi bildigi anlasilmaktadir. Eserlerinde kullandigi dil dönemindeki divan sairlerine göre daha sade, anlasilir bir Türkçedir. Halk deyislerinden bolca yararlanmistir.
Bedensel zevklerden ziyade tasavvufi bir ask, ehlibeyte duyulan özlem, ayrilik acisi siirlerinin konusunu teskil etmistir. Duygu ve düsüncelerini çok içten ve lirik bir sekilde ifade etmeyi kolayca basarmistir. Bu açidan bakildiginda Türk siirinde karsilastirilabilecegi tek sair Yunus Emre'dir. Leyla ve Mecnun mesnevisi ayni konuda yazilmis (Arapça ve Farsça dahil) en iyi mesnevilerden biridir.
?ran siirinden Hafiz, Türk siirinden ise Nesimi ve Nevai çizgisini en basarili sekilde kemale erdirmistir. Kendisinden sonra gelen bütün divan sairlerini etkilemistir.
Kanuni'nin Bagdat'i fethinden sonra (1534) padisaha kasideler sunmustur. Padisah tarafindan begenilen kasideler karsiliginda 9 akçelik maasla ödüllendirilmistir. Maasini alamayinca Sikayetnãme'yi yazmistir. Sikayetnãme Fuzuli'nin en önemli eserlerinden biridir. Sikayetnamesinde Fuzuli söyle der:
“ Selam verdim rüsvet degildir diye almadilar.
Hüküm gösterdim faydasizdir diye mültefit olmadilar ”
Çokça zikredilen beyitlerinden bazilari sunlardir:
Ask imis her ne var alemde / ?lim bir kil ü kal imis
Mende Mecnundan füzun asiklik isti'dadi var / Asik-i sadik menem Mecnunun ancak adi var
Hasilim yoh ser-i küyunda beladan gayri / Garazim yoh reh-i askinda fenadan gayri
Eyle sermestem ki idrak etmezem dünya nedir / Men kimem saki olan kimdir mey ü sahba nedir
Dest busi arzusiyle ger ölsem dustlar / Kuze eylen topragim sunun aninla yare su
Ya rab bela-yi ask ile kil müptela meni / Bir dem bela-yi asktan etme cüda meni
Yilda bir kurban keser halk-i âlem iyd içün,Dem be dem saat be saat men senün kurbaninam.
Modern bir canlandirmaBaslica eserleri
Hadikatü's-Süeda (1837, Kerbela olayini anlatan düzyazi)
Türkçe Divan (1838, 1958)
Sihhat u Maraz (1940, tip bilgileri)
Enis'ül-Kalb (1944)
Fuzûlî'nin Mektuplari (1948)
Terceme-i Hadis-i Erbain (1951)
Leyla vü Mecnun (3 bin 96 beyitlik mesnevi)
Rind ü Zahid (1956)
Beng ü Bade (1956, 444 beyitlik Türkçe mesnevi)
Arapça Divan (1958)
Matlau'l ?tikad (1962)
Heft Cam (tasavvuf içerikli, 327 beyitlik Farsça mesnevi)
Saki name(tasavvuf içerikli mesnevisidir)
Sikayetnãme(nesir türündedir)
kaynak:vikipedi
|
